नयाँ इन्टरनेटको युग आउँदै, मानिसभन्दा 'एआई एजेन्ट'को वर्चस्व बढ्दै

काठमाडौँ । इन्टरनेटको इतिहासमा एउटा शान्त तर गम्भीर मोड आएको छ । पहिलो पटक अनलाइन संसारमा बट्स (bots) वा एआई एजेन्टहरूको सङ्ख्या मानिसभन्दा बढी पुगेको छ । कन्टेन्टफुल (Contentful) का सीईओ कार्तिक राउले यो कोशेढुङ्गोले इन्टरनेट कसरी सञ्चालन हुन्छ र यो कसका लागि डिजाइन गरिएको हो भन्ने कुरामा गहिरो परिवर्तनको सङ्केत गरेको उल्लेख गरेका छन् । पहिले मानिसका लागि बनाइएको यो इकोसिस्टम अब विस्तारै एआई एजेन्टहरूका लागि अप्टिमाइज हुँदै गइरहेको छ ।

राउका अनुसार हाल विश्वमा ८ अर्ब मानिस छन् र अर्को दशकमा पनि यो सङ्ख्यामा खासै ठुलो परिवर्तन हुने छैन । तर एआई एजेन्टहरूको वृद्धि भने रेखीय (linear) नभई अत्यधिक तीव्र हुनेछ । आगामी केही वर्षभित्रै इन्टरनेटमा ८० प्रतिशत ट्राफिक एजेन्टहरूको र २० प्रतिशत मात्र मानिसहरूको हुने '८०/२० इन्टरनेट' उदाउने उनको विश्वास छ ।

एआई एजेन्टहरूले अहिले नै मानिसले गर्न नसक्ने स्तरमा सामग्रीहरू सङ्कलन गर्ने र उत्पादन गर्ने काम गरिरहेका छन् । अर्को १० वर्षमा इन्टरनेटमा खर्बौँको सङ्ख्यामा एजेन्टहरू सक्रिय हुन सक्छन् ।

यसले इन्टरनेटको स्वरूपलाई नै दुई तहमा विभाजन गर्नेछ:

१. एजेन्ट तह (The Agentic Layer): संरचनात्मक र सटीक

यो तह मसिन र एआईका लागि बनाइएको हो । यो मुख्यतया 'स्ट्रक्चर्ड डेटा', विस्तृत मेटाडेटा र मसिनले पढ्न सक्ने ढाँचाहरूमा आधारित हुन्छ । सर्च इन्जिन र लार्ज ल्याङ्ग्वेज मोडेलहरू (LLMs) तालिम लिन र निर्णय लिन यही तहमा निर्भर हुन्छन् । प्राविधिक रूपमा यो तह निकै प्रभावकारी भए पनि यसले डिजिटल परिदृश्यलाई एकनासको (uniform) बनाउने जोखिम हुन्छ । यहाँ सृजनात्मकता र भावनाभन्दा पनि स्पष्टता र सटीकतालाई बढी महत्त्व दिइन्छ । एआई एजेन्टहरूले अब वेब पेजहरू ब्राउज गर्नुको सट्टा सिधै एपीआई, नलेज ग्राफ र डेटा स्ट्रिमहरू प्रयोग गर्नेछन् ।

२. मानवीय तह (The Human Layer): भावनात्मक र मौलिक

एजेन्टहरूको वर्चस्व बढ्दै जाँदा मानिसहरूले अनुभव, भावना र मौलिकतालाई महत्त्व दिने ठाउँ खोज्नेछन् । यसलाई 'आर्टिसनल इन्टरनेट' (artisanal internet) भन्न सकिन्छ । यहाँ बन्द समुदायहरू (closed communities), प्रत्यक्ष अन्तर्क्रिया र स्वचालित हुन नसक्ने व्यक्तिगत सामग्रीहरूको माग बढ्नेछ । यसले इन्टरनेटलाई आफ्नो पुरानो रूपमा फर्काउन सक्छ, जहाँ साना नेटवर्क र अर्थपूर्ण कुराकानीहरूको महत्त्व बढी हुन्छ र सामग्रीहरू हिट हुनका लागि मात्र बनाइने छैनन् ।

नयाँ डिजिटल अर्थव्यवस्था र मार्केटिङ

यो विभाजनले अनलाइन मूल्यको आदानप्रदानलाई पनि परिवर्तन गर्नेछ । एजेन्ट इन्टरनेटले स्वचालित निर्णय, कारोबार र आपूर्ति शृङ्खला सञ्चालन गर्नेछ । यसको मूल्य गति र मापन क्षमतामा हुनेछ । अर्कोतर्फ, मानवीय इन्टरनेटले विश्वास, सन्दर्भ, सृजनात्मकता र भावनात्मक बुद्धिमत्तामा व्यापार गर्नेछ ।

मार्केटिङ र एसईओमा पनि ठुलो प्रभाव पर्नेछ । अब विज्ञापनदाताहरूले असीमित स्मरणशक्ति र शून्य ध्यान अवरोध (near-zero attention constraints) भएका एजेन्टहरूका लागि सामग्री तयार गर्नुपर्नेछ । एजेन्टहरूले भावनात्मक कुरा वा विज्ञापनका तरिकाहरू पत्याउँदैनन्; उनीहरूले केवल पूर्णता, मूल्य प्रभावकारिता र प्रमाणित कार्यक्षमता मात्र हेर्नेछन् । कम्पनीहरूले अब मानिसका लागि मात्र नभई एजेन्ट इन्टरफेसका लागि पनि अप्टिमाइज गर्नुपर्नेछ ।

विश्वास र प्रमाणीकरणको समस्या

एआईद्वारा निर्मित सामग्रीहरूको बाढी आउँदा वास्तविक र मसिनले बनाएका सामग्री छुट्याउन कठिन हुनेछ । यसले गलत सूचनाको जोखिमलाई झन् बढाउनेछ । यसका लागि डिजिटल वाटरमार्किङ, ट्र्याकिङ र प्रमाणीकरणका नयाँ प्रोटोकलहरू आवश्यक पर्नेछन् । भविष्यमा ती व्यवसायहरू सफल हुनेछन्, जसले नैतिक एआई अभ्यास र पारदर्शितामा लगानी गर्नेछन्।

जिम्मेवार निर्माणको आवश्यकता

कार्तिक राउका अनुसार प्रविधिमा आएको यो ठुलो परिवर्तनसँग लड्नुभन्दा यससँगै सहअस्तित्वमा रहेर नयाँ रणनीति बनाउने नेतृत्वकर्ताहरू नै सफल हुनेछन् । स्टार्टअपहरूले मानिस र एजेन्ट दुवैका लागि उपयोगी हुने उत्पादनहरू बनाउनुपर्छ भने सरकार र नीति निर्माताहरूले एजेन्ट इन्टरनेटले मानवीय इन्टरनेटलाई विस्थापित नगरोस् भन्ने सुनिश्चित गर्ने ढाँचाहरू तयार गर्नुपर्नेछ । यो नयाँ इन्टरनेटको युगमा अनुकूलन (adaptation) नै सफलताको मुख्य कडी हुनेछ ।

पछिल्लो अध्यावधिक: बैशाख १, २०८३ १०:३७

टिप्पणीहरू