जहाज उडाउन सिक्दै एआई, उड्डयन क्षेत्रकै कठिन मानिने एफएए सर्टिफिकेसनका सयौँ परीक्षण उडान सम्पन्न

काठमाडौँ । प्रविधिको द्रुत विकाससँगै अब आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) ले हवाईजहाज समेत उडाउन थालेको छ । स्टार्टअप कम्पनी मर्लिन ल्याब्स (Merlin Labs) ले हालै रोड आइल्याण्डमा सेस्ना कारभान विमानको परीक्षण उडान गरेको छ, जहाँ टेस्ट पाइलट म्याट डायमन्डले विमान नियन्त्रण नगरी धेरैजसो सामान्य कामहरू एआईलाई जिम्मा लगाएका थिए ।

मर्लिन पाइलट प्रणालीले परम्परागत अटोपाइलटभन्दा धेरै गुणा बढी काम गर्न सक्छ । यसले एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरको निर्देशन सुन्न नेचुरल ल्याङ्ग्वेज प्रोसेसिङ मोडेल प्रयोग गर्छ र कम्प्युटरकृत महिलाको आवाजमार्फत रेडियोमा आफैँ जवाफ दिन्छ ।

परीक्षणको क्रममा पाइलटले अथराइज (Authorize) भन्नासाथ विमानले आफैँ नयाँ मार्ग तय गरेको थियो । यो एआई उपकरणलाई विद्यमान विमानहरूमै सजिलै जडान गर्न मिल्ने गरी विकास गरिएको छ ।

परीक्षण उडानको अन्त्यमा हल्का हावाको चाप (क्रसविन्ड) हुँदाहुँदै पनि एआईले सुरक्षित रूपमा रनवे ३४ मा विमान अवतरण गराएको थियो ।विश्वभर एयरलाइन्सहरूले पाइलटको बढ्दो अभाव सामना गरिरहेको समयमा यो प्रविधिको विकास भइरहेको छ ।

बोइङको अनुमान अनुसार आगामी दुई दशकमा वायुसेवा कम्पनीहरूलाई ६ लाखभन्दा बढी नयाँ पाइलटहरूको आवश्यकता पर्नेछ । मर्लिनका सीईओ म्याथ्यु जर्जका अनुसार उड्डयनमा ८० प्रतिशत दुर्घटनाहरू मानवीय त्रुटिका कारण हुने गर्छन् र एआईको प्रयोगले त्यसलाई कम गर्न सकिनेछ ।

स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ता माइकेल कोचेन्डरफर पनि यो नयाँ एआई प्रणालीलाई परम्परागत अटोमेसनभन्दा फराकिलो र अप्रत्याशित परिस्थितिहरू सम्हाल्न सक्ने गरी डिजाइन गरिएको बताउँछन् ।

यस प्रविधिलाई ठुला सरकारी तथा सैन्य निकायहरूले पनि अपनाउन थालेका छन् । अमेरिकी वायुसेनाले सी-१३० कार्गो विमानहरूमा यो प्रविधि ल्याउन मर्लिनसँग १० करोड डलरभन्दा बढीको सम्झौता गरिसकेको छ ।

त्यसैगरी अमेरिकी यातायात मन्त्री शन डफीले एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरहरूको कार्यभार कम गर्न र हवाई क्षेत्रमा प्रभावकारिता बढाउन एआई उपकरणहरूको प्रयोगलाई प्रशासनले समर्थन गरेको बताएका छन् ।

यद्यपि पूर्ण रूपमा एआईले मात्र विमान उडाउने विषय भने विवाद रहित छैन । अमेरिका र क्यानडाका ७९,००० भन्दा बढी पाइलटहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने एयर लाइन पाइलट्स एसोसिएसनका अध्यक्ष क्याप्टेन जेसन एम्ब्रोसीले अटोमेसन र एआईले पाइलटहरूलाई सहयोग गर्नुपर्ने तर उनीहरूलाई विस्थापित गर्न नहुने बताएका छन् ।

"प्रत्येक उडानमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सुरक्षा विशेषता भनेको सधैँ फ्लाइटडेकमा रहने दुई राम्रा तालिम प्राप्त पाइलटहरू नै हुन्," एम्ब्रोसीले भनेका छन् ।

पूर्ण रूपमा मानव पाइलट रहित यात्रु वाहक उडानहरू अझै धेरै टाढा रहेको कुरा मर्लिन ल्याब्सले पनि स्वीकारेको छ । स्विच थिचेर मानव पाइलट रहित हवाइजहाज चलाउनुभन्दा पनि हाल मानव पाइलटहरूकै साथमा एआईलाई राखेर विश्वास निर्माण गर्नु कम्पनीको मुख्य उद्देश्य रहेको सीईओ जर्जले स्पष्ट पारेका छन् ।

यसै अनुरूप कम्पनीले उड्डयन क्षेत्रकै सबैभन्दा कडा मानिने फेडरल एभिएसन एडमिनिस्ट्रेसन (एफएए) बाट प्रमाणीकरण प्राप्त गर्न सयौँ परीक्षण उडानहरू सम्पन्न गरिसकेको छ 

पछिल्लो अध्यावधिक: जेठ १२, २०८३ १०:२६

टिप्पणीहरू