चीनमा ७ लाख डेलिभरी कामदारको ठाउँ रोबोटले लिने जेडी डटकमका प्रमुखको चेतावनी

काठमाडौं । चीनको अग्रणी ई-कमर्स कम्पनीमध्ये एक जेडी डटकम (JD.com) का संस्थापक तथा अध्यक्ष रिचर्ड लिउले भविष्यमा डेलिभरी क्षेत्रमा ठुलो उथलपुथल आउने चेतावनी दिएका छन् । बेइजिङमा आयोजित एसिया-प्यासिफिक इकोनोमिक कोअपरेसन (APEC) सीईओ फोरममा बोल्दै लिउले ढिलो वा चाँडो आफ्ना सात लाख डेलिभरी कामदारहरूलाई रोबोटले विस्थापित गर्ने बताएका हुन् ।

लिउका अनुसार प्रविधिको विकाससँगै यस्तो समय आउनेछ, जहाँ पार्सल डेलिभरीका लागि मानवीय जनशक्तिको आवश्यकता पर्ने छैन । "भविष्यमा रोबोटले नै पार्सलहरू पुर्‍याउनेछन् । म हाम्रा सात लाख दाजुभाइहरू बेरोजगार भएको र गाँस खोसिएको हेर्न चाहन्न । तर यो परिवर्तन अवश्यम्भावी छ," उनले भनेका छन् ।

पुनः तालिम र व्यवस्थापनको योजना

कामदारहरूको भविष्य सुरक्षित गर्न जेडी डटकमले करिब १२० वटा विद्यालयहरूसँग सम्झौता गरेको छ । यस अन्तर्गत हालका कुरियर कामदारहरूलाई रोबोट मर्मत र सम्भार गर्ने नयाँ सीप सिकाउन पुनः तालिम (Retraining) दिइने लिउले जानकारी दिए । उनका अनुसार रोबोटहरू मेसिनरी भएकाले तिनमा खराबी आउनु स्वाभाविक हो । जसका कारण भविष्यमा रोबोट रिपेयर एउटा सामान्य र महत्त्वपूर्ण रोजगारीको क्षेत्र बन्नेछ । प्रविधिले मानिसको काम गर्ने अधिकार खोस्ने नभई मानव जीवनलाई अझ सहज र कामलाई रोचक बनाउनुपर्ने उनको तर्क छ ।

चीनमा बढ्दो 'गिग' रोजगारी र चुनौती

चीनमा पछिल्लो समयमा 'गिग इकोनोमी' (अस्थायी वा स्वतन्त्र काम) मा आश्रित कामदारहरूको सङ्ख्या तीव्र रूपमा बढिरहेको छ । चाइना न्यु इम्प्लोयमेन्ट फर्म्स रिसर्च सेन्टरका अनुसार ५ वर्षअघि २० करोड रहेको यस्ता कामदारको सङ्ख्या यस वर्ष ३२ करोड पुग्ने अनुमान छ । यो सङ्ख्या चीनको कूल सहरी रोजगारीको करिब ४० प्रतिशत हो ।

एकातिर रोबोटिक्स र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) का कारण रोजगारीमा जोखिम बढ्दै गएको छ भने अर्कोतिर चीनमा युवा बेरोजगारीको दर पनि चिन्ताजनक छ । गत अप्रिलको तथ्याङ्क अनुसार चीनमा युवा बेरोजगारी १६.३ प्रतिशत पुगेको छ ।

सरकारी नीति र पाइलट प्रोजेक्टहरू

चिनियाँ सरकारले आफ्नो पछिल्लो पञ्चवर्षीय योजनामा रोबोटिक्सलाई उच्च प्राथमिकता दिएको छ । इन्टरनेसनल फेडेरेसन अफ रोबोटिक्सका अनुसार चीनले आफ्नो आधुनिक औद्योगिक प्रणालीको केन्द्रमा रोबोटिक्सलाई राखेको छ । यसको उद्देश्य एआई अनुसन्धानलाई भौतिक प्रयोगमा ल्याएर आर्थिक वृद्धिको मुख्य संवाहक बनाउनु हो ।

अहिले नै चीनका विभिन्न स्थानमा रोबोटिक्सको प्रयोग सुरु भइसकेको छ । शेन्जेन विमानस्थलमा यात्रुहरूलाई खाना पुर्‍याउन रोबोटको प्रयोग भइरहेको छ भने केही रोबोटहरूले कम्युटर ट्रेनहरूमा सुविधा पसल (Convenience stores) मा सामान रिस्टक गर्ने काम गरिरहेका छन् ।

कामदारको सुरक्षा र अधिकार

बढ्दो अटोमेसनका बीच चिनियाँ नीति निर्माताहरूले 'गिग' कामदारहरूलाई सामाजिक सुरक्षाको दायरामा ल्याउने प्रयास गरिरहेका छन् । मानव संसाधन मन्त्री वाङ सियाओपिङले सरकारले एआई प्रशिक्षक र ड्रोन पाइलटजस्ता नयाँ पेशाहरूको विकासलाई नजिकबाट हेरिरहेको बताएका छन् । 

यसैबिच, ह्युमन राइट्स वाचले चिनियाँ सरकारलाई कामदारहरूको अधिकार संरक्षण गर्न आग्रह गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (ILO) को अभिसन्धि अनुसार कामदारहरूलाई सङ्गठन खोल्ने र आफ्ना कुरा राख्न पाउने स्वतन्त्रता हुनुपर्नेमा मानव अधिकारवादी संस्थाहरूले जोड दिएका छन् ।

जेडी डटकम चीनको ठूलो अनलाइन रिटेलर हुनुका साथै यसले अलिबाबा र मेइतुआनसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ । कम्पनीको प्रभाव युरोपका विभिन्न देशहरूमा पनि बढ्दै गएको छ । जसका कारण हालै युरोपेली आयोगले यसको वैदेशिक अनुदानका विषयमा अनुसन्धान समेत सुरु गरेको छ ।

 

पछिल्लो अध्यावधिक: असार ९, २०८३ १३:०

टिप्पणीहरू