विश्वकप फाइनलअघि पुनः चर्चामा लामिन यामल र मेस्सीको १९ वर्ष पुरानो फोटो, के छ यसपछाडिको कथा ?
असार ३२, २०८३ १३:६
काठमाडौं । सन् २०२६ को फिफा विश्वकपको फाइनल खेल सुरु हुन अब केही दिन मात्र बाँकी छ । फुटबल जगतकै सबैभन्दा ठुलो मञ्चमा अर्जेन्टिना र स्पेन आमने-सामने हुँदै गर्दा विश्वभरका दर्शकको नजर दुई विशेष खेलाडीमा केन्द्रित छ- ३९ वर्षीय भेट्रान लियोनेल मेस्सी र सनसनिपूर्ण १९ वर्षीय युवा लामिन यामल । तर, यो केवल एउटा साधारण फुटबल खेल मात्र होइन; यो त झन्डै दुई दशकअघि एउटा प्लास्टिकको बाटाबाट सुरु भएको एउटा उद्भूत र रोचक कथाको अर्को अध्याय हो ।
आइतबार राति न्यु जर्सीको मेटलाइफ स्टेडियममा मेस्सी र यामल पहिलो पटक फुटबलको मैदानमा एक-अर्काको प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा उत्रिँदैछन् । तर, यी दुईबिचको सम्बन्ध भने सन् २००७ को एउटा ऐतिहासिक तस्विरमा कैद छ । जसलाई अनेकौं उपमा दिएर व्याख्या गर्ने गरेका छन् ।
बाटाभित्र कोरिएको भाग्य: सन् २००७ को डिसेम्बर
यो कथा सन् २००७ को शरद ऋतुमा बार्सिलोनाको प्रसिद्ध क्याम्प नाउ रङ्गशालाको ड्रेसिङ रुमबाट सुरु हुन्छ । त्यति बेला क्याटालन अखबार डियारियो स्पोर्ट (Diario Sport) ले युनिसेफ र बार्सिलोना फाउन्डेसनसँग मिलेर एउटा परोपकारी क्यालेन्डर निर्माण गर्ने योजना बनाएको थियो । यसको उद्देश्य क्यालेन्डर बिक्रीबाट उठेको रकम क्याटालोनियाका विभिन्न परोपकारी संस्थाहरूलाई सहयोग गर्नु थियो ।
यस अभियानका लागि बार्सिलोनाका १२ जना खेलाडीहरूलाई १२ महिनाका लागि छनोट गरिएको थियो । हरेक खेलाडीले युनिसेफको कार्यक्रममा आबद्ध कुनै एक शिशुसँग तस्विर खिचाउनुपर्ने थियो । त्यस बेला बार्सिलोनाका २० वर्षीय युवा स्टार लियोनेल मेस्सी पनि ती छनोट भएका खेलाडीमध्ये एक थिए । मेस्सीले भर्खरै मात्र विश्व फुटबलमा आफ्नो जादु देखाउन सुरु गरेका थिए, यद्यपि उनी टोलीका रोनाल्डिन्हो, स्यामुएल इटो र जाभी जस्ता दिग्गजहरूको छायामा थिए ।
यता, मातारो सहरको रोका फोन्डा टोलमा बस्ने एउटा साधारण परिवारले युनिसेफले आयोजना गरेको राफल (चिठ्ठा) जित्यो । त्यो भाग्यमानी परिवारका शिशु थिए- लामिन यामल, जो त्यसबेला मात्र पाँच महिनाका थिए । यामलकी आमा शीला इबानाले आफ्नो सानो छोरालाई काखमा लिएर क्याम्प नाउ पुगिन् । भाग्यको खेल कस्तो थियो भने, यामलको जोडी कसैसँग नभएर भविष्यका आठ पटकका बालोन डी'ओर विजेता मेस्सीसँगै जुर्न पुग्यो ।
फोटोग्राफरको सङ्घर्ष र मेस्सीको लजालु स्वभाव
सो ऐतिहासिक तस्विर खिच्ने जिम्मेवारी स्वतन्त्र फोटोग्राफर जोआन मोनफोर्टको काँधमा थियो । सन् १९९१ देखि व्यावसायिक फोटोग्राफीमा लागेका मोनफोर्टका लागि यो फोटो शुट आफ्नो जीवनकै सबैभन्दा कठिन मध्येको एक बन्न पुग्यो । मोनफोर्टले पछि सम्झिए, "त्यो एउटा निकै चुनौतीपूर्ण शट थियो । साँचो भन्नुपर्दा, त्यो तस्विर खिच्न मैले रगत-पसिना बगाउनुपरेको थियो ।"
मोनफोर्टका अनुसार मेस्सी अहिले पनि लजालु स्वभावका छन् । तर २० वर्षको उमेरमा उनी झन् धेरै अन्तर्मुखी र लजालु थिए । उनी ड्रेसिङ रुममा प्रवेश गर्दा त्यहाँ एउटा प्लास्टिकको बाटामा पानी भरिएको थियो र त्यहाँ एउटा सानो शिशु थियो । मेस्सीलाई बच्चा कसरी समात्ने वा उनीहरूसँग कसरी व्यवहार गर्ने भन्ने कुनै अनुभव थिएन । मोनफोर्टले भनेका छन्, "सुरुमा त्यहाँ कुनै अन्तरक्रिया हुन सकेन । मेस्सी निकै कडा र तनावमा देखिएका थिए ।"
माहोललाई सहज बनाउन मोनफोर्टले आफ्नै छोरीको प्लास्टिकको बाटा र रबरको हाँस प्रयोग गरेका थिए । यामलकी आमा शीलाले मेस्सीलाई सहयोग गरिन् र बिस्तारै माहोल नरम हुँदै गयो । मोनफोर्ट भन्छन्, "आमाको उपस्थिति त्यहाँ सुपर-आवश्यक थियो ताकि बच्चालाई कुनै अपरिचित ठाउँमा भएको महसुस नहोस् । हामीले एउटा कोमल र मिठो तस्विर खोजिरहेका थियौं र अन्त्यमा हामी सफल भयौं ।" ती तस्विरहरूमा मेस्सीले यामललाई तौलियामा बेरेर समातेको र यामलकी आमाले छोरालाई नुहाउन मद्दत गरिरहेको देख्न सकिन्छ ।
गुमनाम तस्विरको पुनरागमन र विश्वव्यापी चर्चा
सन् २००८ को क्यालेन्डरमा प्रकाशित भएपछि यो तस्विर धेरै वर्षसम्म ओझेलमा रह्यो । यो केवल यामलको परिवारको एउटा अमूल्य निजी सम्झनाका रूपमा मात्र सुरक्षित थियो । कसैले कल्पना पनि गरेका थिएनन् कि त्यो बाटामा नुहाइरहेको शिशु १५-१६ वर्षपछि मेस्सीकै उत्तराधिकारीका रूपमा क्याम्प नाउमा फर्किनेछ ।
यो तस्विर सन् २०२४ को युरो कपको समयमा अचानक चर्चामा आयो, जब लामिनका पिता मुनिर नसराउईले यसलाई इन्स्टाग्राममा शेयर गरे । उनले लेखेका थिए, "दुई लिजेन्डहरूको सुरुवात ।" सुरुमा धेरैले यसलाई एआईबाट बनाइएको नक्कली तस्विर ठानेका थिए । तर, जब मोनफोर्टले यसको आधिकारिकता पुष्टि गरे, संसार चकित भयो । मोनफोर्ट भन्छन्, "यो तस्विर भाइरल हुनु मेरो लागि चिठ्ठा परे जस्तै हो । हजारौं फोटो खिचिन्छन्, तर यस्तो संयोग लाखौंमा एक मात्र हुन्छ ।"
मोनफोर्टले यो संयोगलाई पेप ग्वार्डिओलाले १५ वर्षको उमेरमा प्रशिक्षक टेरी भेनेबल्सलाई ताली बजाएको तस्विरसँग तुलना गरेका छन् । उनले भनेका छन्, "यो एउटा यस्तो भाग्य हो, जुन पहिले नै ताराहरूमा लेखिएको थियो ।"
यामलको उदय र मेस्सीसँगको तुलना
लामिन यामलको प्रगति फुटबल इतिहासमै दुर्लभ मानिन्छ । उनले अप्रिल २०२३ मा मात्र १५ वर्षको उमेरमा बार्सिलोनाका लागि डेब्यु गरे र १६ वर्ष नपुग्दै स्पेनको राष्ट्रिय टोलीमा स्थान बनाए । उनले युरो २०२४ मा स्पेनलाई च्याम्पियन बनाउन मुख्य भूमिका खेले र १७ वर्षकै उमेरमा बालोन डी'ओरका लागि मनोनित हुने इतिहासकै कान्छो खेलाडी बनेका छन् ।
रोचक कुरा के छ भने, यामल अहिले बार्सिलोनामा मेस्सीले लगाउने गरेको प्रतिष्ठित १० नम्बरको जर्सी लगाउँछन् । धेरैले उनलाई 'अर्को मेस्सी' भन्न थालेका छन् । तर यामल यस्तो तुलनाबाट सतर्क छन् । उनले हालैको एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए, "इतिहासकै सर्वश्रेष्ठ खेलाडीसँग तुलना गरिँदा कसैलाई नराम्रो लाग्दैन, तर यस्तो तुलनाले तपाईँलाई घाटा पुऱ्याउन सक्छ किनभने तपाईँ कहिल्यै उहाँ जस्तो बन्न सक्नुहुन्न ।"
यामलले आफूलाई ७-८ वर्षको उमेरदेखि नै यो तस्विरबारे थाहा भएको खुलासा गरेका छन् । उनले ठट्टा गर्दै भनेका छन्, "यदि ममा उनको थोरै मात्र जादु सरेको छ भने, म एक अविश्वसनीय फुटबलर बन्नेछु ।"
मेस्सीले पनि यामलको प्रतिभाको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन् । उनले धेरै पटक भनेका छन् कि यामलले उनलाई आफ्ना सुरुवाती दिनहरूको सम्झना गराउँछन् । मेस्सीका अनुसार यामल अहिलेको उमेरमै विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडीमध्ये एक भइसकेका छन् ।
२०२६ विश्वकप फाइनल: भाग्यको अन्तिम परीक्षा
आइतबारको विश्वकप फाइनल खेलले यी दुई जनाको कथालाई एउटा चर्चामा ल्याएको छ । अर्जेन्टिनाले सेमिफाइनलमा इङ्गल्याण्डलाई २-१ ले पराजित गर्दै फाइनल यात्रा तय गरेको छ । अर्कोतिर, यामलको स्पेनले फ्रान्सलाई २-० ले हराएर उपाधि भिडन्त पक्का गरेको हो ।
हाल मेस्सी गोल्डेन बुटको दौडमा फ्रान्सका केलियन एमबाप्पे भन्दा अगाडि छन् । तर, यामलको लक्ष्य भनेको अर्जेन्टिनाको विजय यात्रा रोक्दै आफ्नो पहिलो विश्वकप ट्रफी चुम्नु हो । यामलले यसअघि नै मेस्सीसँग फाइनलमा भिड्ने इच्छा व्यक्त गरेका थिए । उनले भनेका थिए, "मलाई आशा छ कि म उहाँसँग फाइनलमा भिड्नेछु ।"
सन् २००७ मा एउटा सानो रबरको हाँस र प्लास्टिकको बाटामा सुरु भएको यो भेट आज फुटबलको सबैभन्दा ठुलो ट्रफीका लागि हुने लडाइँमा परिणत भएको छ । फोटोग्राफर जोआन मोनफोर्ट भन्छन्, "यो तस्विरको महत्त्व समयसँगै झन् बढ्दै जानेछ । यदि यामलले अझै सफलता हासिल गर्दै गए भने, यो फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ऐतिहासिक तस्विर बन्नेछ ।"
आइतबार मेटलाइफ स्टेडियमको मैदानमा जब यी दुई खेलाडी उत्रिनेछन्, तब मानिसहरूले १९ वर्षअघिको त्यो दृश्यलाई पक्कै सम्झिनेछन् । जुन मेस्सीले कुनै समय एक शिशुलाई नुहाइदिएका थिए, आज त्यही शिशु उनकै विरासतलाई चुनौती दिन तयार भएर उभिएको छ । यो केवल फुटबलको खेल मात्र होइन, यो त भाग्य र नियतिको एउटा यस्तो कथा हो, जसलाई फुटबल जगतले युगौंसम्म सम्झिरहनेछ ।
पछिल्लो अध्यावधिक: असार ३२, २०८३ १३:२०
