फ्याक्टचेकः झापा-५ मा सर्वेक्षण गर्दा बालेनलाई ओलीले जिते भन्दै एआई पोस्टर भाइरल, डेटा पनि फेक

काठमाडौँ । केही दिनयता सामाजिक सञ्जालका विभिन्न माध्यममा झापा क्षेत्र नम्बर ५ को मत सर्वेक्षण भन्दै विभिन्न पोस्ट भाइरल भइरहेका छन् । 

१० हजार मानिसमाझ गरिएको भनिएको सर्वेक्षणमा ओलीले बालेनलाई भारी मतले जितेको देखाइएको छ । तर, टेकपाना फ्याक्टचेकले गरेको अनुसन्धानबाट उक्त दाबी भ्रामक रहेको पाइएको छ । कुनै पनि वैज्ञानिक विधि प्रयोग नगरी केवल पोस्टर बनाएर भ्रम फैलाइएको हो ।

दाबी

फेसबुकमा ‘आचार्य हरी’ नामका प्रयोगकर्ताले १८ जनवरी २०२६ मा फेसबुकमा एक पोस्ट राखे । पोस्टको क्याप्सनमा लेखिएको छ, “झापा ५ मा १० हजार जना व्यक्तिलाई सर्भे गर्दा आएको रिजल्ट तल छ हेरेर प्रतिक्रिया दिनुहोला। K P Sharma Oli Balen  कृपया कमेन्ट गर्दा सभ्य भाषामा कमेन्ट गर्नुहोला।”

उक्त पोस्टमा राखिएको फोटोमा केपी ओली र बालेनले पाएको मत भन्दै सङ्ख्या राखिएको छ । जहाँ केपी ओलीले ७५०० भोट, बालेनले १२५० भोट ल्याएको देखिइएको छ भने २५० तटस्थ भोट रहेको उल्लेख गरिएको छ । माथिपट्टि ‘Jhapa-5 Survey Results’ लेखिएको छ । पोस्टमा यो सर्वेक्षण १० हजार जनामा गरिएको दाबी गरिएको छ । यो सामग्री तयार पार्दासम्म उक्त पोस्टमा ९६०० बढी रियाक्सन, ३३०० बढी कमेन्ट र ६० पटक शेयर भएको छ । हेर्नुहोस् ओरिजिनल पोस्ट, आर्काइभ पोस्ट र स्क्रिनशट । 

 

अनुसन्धान

टेकपाना फ्याक्टचेक डेस्कले यस विषयमा थप सामग्री खोज्न किवर्ड सर्च विधि प्रयोग गर्‍यो । त्यस क्रममा ‘झापा ५ मा १० हजार’ किवर्ड सर्च गर्दा प्रमेश्वर घिमिरे नामका प्रयोगकर्ताले पोस्ट राखेको फेला पर्‍यो । यसको स्रोत भने सामाजिक सञ्जाललाई दिइएको छ । हेर्नुहोस् ओरिजिनल पोस्ट, आर्काइभ पोस्ट र स्क्रिनशट ।