ट्रेन्डिङ:
के विद्यार्थीको डिप्रेसनको कारण मार्क जुकरबर्ग हुन् ? गल्याङमा टेलिकमले निःशुल्क वितरण गर्‍यो २५०० सिम जीआईएस र रिमोट सेन्सिङ विषयमा तालिम दिँदै आविष्कार केन्द्र, यसरी हुनुहोस् सहभागी ओराकल र टिकटकबीचको साझेदारीमा ‘भिलेन’ बन्दै ट्रम्प ! आईओएस १५.४ मा व्याट्री चाँडै सकिने समस्या समाधानको लागि नयाँ अपडेट ‘९.६ जीबीपिएस सम्मको स्पीड हुने वाइफाइ सिस्टमको तयारी गरिरहेका छौं’ एनआईसी एसिया बैंकको ग्राहकलाई भाटभटेनीको डिजिटल भुक्तानीमा छुट थाहा पाइराख्नुहोस् मोबाइलको चार्जरमा हुने सङ्केत र तिनको अर्थ कस्तो अवस्थामा ल्यापटप बन्द गर्ने वा स्लिप मोडमा राख्ने ? यस्तो छ जान्नैपर्ने कुरा फाईभजीमा थप फ्रिक्वेन्सी पहिचान, नेपालमा कहिले सुरु होला ?
close

के विद्यार्थीको डिप्रेसनको कारण मार्क जुकरबर्ग हुन् ?

टेकपाना टेकपाना

असोज ३, २०७९

के विद्यार्थीको डिप्रेसनको कारण मार्क जुकरबर्ग हुन् ?

काठमाडौं । फेसबुक, मार्क जुकरबर्गले सन् २००४ मा तयार पारेको सामाजिक सञ्जालको एक माध्यम हो, जुन यो समयमा दैनिक दुई अर्ब मानिसले प्रयोग गरिरहेका छन् । यो माध्यम चर्चित हुन थालेपछि यसबारे कयौँ सकारात्मक र नकारात्मक पक्षको चर्चा हुने गरेको छ ।

यही माध्यमका कारण अहिले कलेज पढ्ने थुप्रै विद्यार्थीको मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर परेको कुरा बाहिर आएको छ । यो कुरा अमेरिकाका विभिन्न विश्वविद्यालयमा फेसबुक प्रयोग गर्ने र नगर्ने विद्यार्थीबीच गरेको अध्ययनले देखाएको छ ।

केही समयपछि मात्र अमेरिकन इकोनोमिक्स रिभ्युको 'सोसल मिडिया एण्ड मेन्टल हेल्थ' शीर्षकमा प्रकाशित हुने यो अध्ययनले पहिले नै पुरस्कार पाइसकेको छ । यस अध्ययनमा फेसबुकका सुरुवाती दुई वर्ष (२००४(२००६) सार्वजनिक भएको अढाई वर्षको समयमा बढी केन्द्रित गरिएको छ ।

त्यो समयमा फेसबुक तीव्र गतिले शैक्षिक संस्थाहरूको माध्यमबाट फैलिरहेको थियो । त्यसैले त्यस समयमा फेसबुक प्रयोग गर्ने र नगर्ने विद्यार्थीबीच तुलना गर्न सम्भव थियो । उक्त अध्ययनमा फेसबुक प्रयोग गरेर डिप्रेसन र एन्जाइटी (चिन्ता) भएका विद्यार्थी ७ प्रतिशतबाट बढेर २० प्रतिशत पुगेको कुरा उल्लेख थियो ।

विद्यार्थीहरूमा गम्भीर डिप्रेसनमा वृद्धि

सन् २००४ मा फेसबुक हार्बर्ड विश्वविद्यालयका विद्यार्थीसँग मात्र पहुँच थियो । किनभने त्यस समयमा हार्बर्ड ईमेल एड्रेस हुने विद्यार्थीले मात्र आफ्नो अकाउन्ट बनाउन सक्थे । त्यसपछि फेसबुक अन्य विश्वविद्यालयमा फैलियो ।

सेप्टेम्बर २००६ सम्म फेसबुक अमेरिकाका हरेक सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध भइसकेको थियो । अनुसन्धानकर्ताले फेसबुक सुरुवाती दुई वर्षमा तीव्र गतिले बढेको उल्लेख गरेका छन् ।

त्यो समयमा फेसबुक प्रयोग गर्ने विभिन्न प्रयोगकर्ताबीच अध्ययन गर्न सहज थियो । किनभने त्यसबेला सबैसँग फेसबुकको पहुँच थिएन, जसले गर्दा फेसबुक प्रयोग गर्ने र फेसबुक प्रयोग नगर्ने प्रयोगकर्ताको मानसिक अवस्थाबारे अध्ययन गर्न सहज थियो ।

अहिले अर्बौँ प्रयोगकर्ताले विभिन्न सामाजिक सञ्जालका अकाउन्ट प्रयोग गरिरहेका हुन्छन् । यसबाट एउटा सीमित माध्यमले पारेका प्रभावको हिसाब गर्न सकिँदैन ।

सामाजिक सञ्जाल र डिप्रेसन

विभिन्न अध्ययनले सामाजिक सञ्जालको प्रयोग र मानसिक अवस्थामा तिनले पार्ने समस्याबारे खोज गरेका छन् । अहिले थुप्रै सामाजिक सञ्जालका माध्यम विकास भइसकेपछि मानसिक स्वास्थ्यमा कुन माध्यमले समस्या पारेको छ भन्ने कुरा यकिन गर्न गाह्रो  छ ।

तर खोजकर्ताले नोबेल रिचर्ड पद्धति प्रयोग गरेर उक्त विषयमा अध्ययन गरेको बताएका छन् । यस अध्ययनबाट फेसबुक सार्वजनिक भएपछि विद्यार्थीहरूको मानसिक अवस्था कमजोर भएको पत्ता लागेको थियो । विशेषगरी उनीहरू डिप्रेसनबाट ग्रसित भएको उनीहरूको भनाइ छ ।