काठमाडौं । कसैलाई टेक्स्ट पठाउँदा तपाईं थम्बस-अप इमोजी कत्तिको प्रयोग गर्नुहुन्छ ? अनि फेसबुकमा आएका पोस्टमा कत्तिको लाइक गर्नुहुन्छ ? यदि तपाईं पुरानो पुस्ताको हुनुहुन्छ भने थम्बस-अप इमोजी पक्कै पनि प्रयोग गर्नुहुन्छ होला । कुरा सुरु गर्न, कुनै विषयमा सहमति वा विमति जनाउन, कुराको अन्त्य गर्न यो एउटै इमोजी पर्याप्त हुन्छ ।
तर, इन्टरनेटको नयाँ पुस्ता वा भनौं जेन-जीलाई लाइक इमोजी मनै पर्दैन । तपाईंले यस्तो इमोजी प्रयोग गर्दा उनीहरू रिसाउँछन् वा च्याट गर्नबाट तर्किन्छन् । कतिपयले त तपाईंको लाइक गर्ने बानीबाट आजित भएरै ब्लक नै गरेका होलान् । आखिर किन त ? किन नयाँ पुस्तालाई लाइक इमोजी मन नपरेको होला ?
जेन-जी अर्थात् इन्टरनेटका नयाँ पुस्ता ‘लाइक’ इमोजीलाई अस्वीकार्य वा नकारात्मक रूपमा बुझ्ने गरेका छन् । सकारात्मक वा उत्साहजनक देखिनुको सट्टा यो इमोजी छिटो, कामचलाउ र अभिव्यक्तिविहीन प्रतिक्रिया जस्तो लाग्छ । उदाहरणका लागि:
कसैले मेसेजमा भन्यो, “मैले तपाईंलाई डिटेल पठाएको छु, कृपया आफ्नो विचार राख्नुहोला ।”
त्यसको जवाफमा तपाईंले 👍(लाइक इमोजी) पठाउनु भयो भने उक्त विषयमा तपाईंको चासो छैन भन्ने सङ्केत दिन सक्छ । तर, तपाईंले 'हुन्छ' भन्नु खोज्नु भएको पनि हुन सक्छ, पछि जवाफ दिन्छु भन्न खोज्नु भएको पनि हुन सक्छ । तर, बुझ्नेले तपाईंको त्यस विषयमा कुनै चासो छैन रहेछ भन्ने देखाउँछ ।
पुरानो पुस्ताले बढी प्रयोग गर्ने इमोजी
यो इमोजी पुराना पुस्ता (मिलेनियल्स, जेन एक्स र बुमर्स) ले व्यक्तिगत र व्यावसायिक दुवै अवस्थामा अत्यधिक प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ । जेन जी भने आफूलाई ‘पुरानो’ वा ‘क्रिन्जी’ मानिने कुनै पनि कुराबाट टाढा राख्न खोज्छ । उनीहरूलाई यो इमोजी आफ्ना अभिभावकले पठाएको जस्तो मान्छन् । त्यसैले आफ्नै उमेर समूह वा आफूभन्दा अघिल्ला पुस्ताका व्यक्तिले यस्तो इमोजी पठाउँदा उनीहरू त्यसलाई नराम्रो रूपमा लिन्छन् ।
विशेष भावनाको प्राथमिकता
जेन जीले स्पष्ट भावना, प्रतिक्रिया वा हास्य झल्काउने इमोजी मन पराउँछन् । उदाहरणका लागि (👍) लाइक इमोजीको सट्टा उनीहरूले यस्तो इमोजी प्रयोग गर्छन्:
💀 (म हाँसेर मरेँ)
😂 (हास्दा आँसु आयो)
🤝 (सहमति)
उनीहरूका लागि (👍) लाइक इमोजीले न त भावनात्मक गहिराइ झल्काउँछ न त रचनात्मकता । त्यसैले यसलाई उनीहरू नराम्रो रूपमा लिन्छन् ।
संवाद टुङ्गिएको सङ्केत
लाइकले ‘अब कुरा सकियो’ वा ‘म थप कुरा गर्न चाहन्न’ भन्ने सङ्केत दिन सक्छ । जेन-जीलाई यो इमोजी प्रयोग गर्दा संवादमैत्री र न्यानोपन अभाव भएको जस्तो लाग्छ । नयाँ पुस्ताले यसैलाई डिजिटल सञ्चारमा जोड दिइहरेका हुन्छन् ।
इमोजी प्रायः रमाइलो, हल्का वा सहानुभूतिपूर्ण बनाइराख्न प्रयोग गरिन्छ । लाइक इमोजी (👍) ले त्यसलाई पूरा गर्न असफल हुन्छ ।
बदलिंदो वर्क कल्चर
व्यावसायिक क्षेत्रमा जहाँ जेन जीको सहभागिता बढ्दो छ त्यहाँ व्यवस्थापक वा सहकर्मीबाट ‘लाइक’ इमोजी पाउँदा उनीहरूलाई यो कठोर र टाढाको बनाएको जस्तो लाग्छ । यसरी काममा पनि यस्ता इमोजीले प्रभावित पारिरहेको हुन्छ ।
सुरुवाती समयमा फेसबुकमा अन्य इमोजी रियाक्सनको विकल्प थिएन । त्यस्तोमा मानिसहरू लाइक इमोजी नै पठाउँथे । तर, समयसँगै सामाजिक सञ्जालका माध्यमले नयाँ नयाँ इमोजी प्रयोग गर्न थाले । नयाँ पुस्तालाई यसैले प्रभाव पार्यो । र, लाइक इमोजी पुरानो भएको आभाष हुन थाल्यो ।
जेन-जीका सबैले लाइक इमोजीलाई मन पराउँदैनन् भन्ने पनि छैन । केहीले बिद्रोहका रूपमा पनि लाइक इमोजी नै प्रयोग गरिरहेका हुन्छन् । केही आफूलाई परिपक्व देखाउन लाइक इमोजी प्रयोग गर्छन् ।
नयाँ पुस्ताले लाइक इमोजी किन मन पराउँदैन भन्ने विषय अझै पनि विवादित छ । सैद्धान्तिक रूपमा यही कारणले जेन जीलाई लाइक इमोजी मन पर्दैन भन्ने चाहिं छैन ।